Strona główna › Beta-blokery
Beta-blokery
Beta-blokery to leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, więc zwalniają tętno, osłabiają skurcz serca i obniżają ciśnienie. Warto znać ich podział na kardioselektywne i nieselektywne, wskazania, najważniejsze działania niepożądane oraz przeciwwskazania, bo wszystkie wynikają z jednego mechanizmu.
Jak działają beta-blokery?
Blokują receptory beta-adrenergiczne, na które działają adrenalina i noradrenalina. Skutek to wolniejsze tętno, słabszy skurcz serca i niższe ciśnienie.
Czym różnią się receptory beta-1 i beta-2?
Receptory beta-1 leżą głównie w sercu i nerkach (uwalnianie reniny), a beta-2 w oskrzelach, naczyniach i mięśniach gładkich. Dlatego blokada beta-2 bywa groźna dla osób z astmą.
Do czego stosuje się beta-blokery?
W nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej, niewydolności serca, zaburzeniach rytmu i po zawale serca. Stosuje się je też w profilaktyce migreny i w nadczynności tarczycy.
Które są stosowane w niewydolności serca?
Tylko te o udowodnionym działaniu: bisoprolol, karwedilol, metoprolol o przedłużonym uwalnianiu i nebiwolol.
Jak dzielą się beta-blokery?
Na kardioselektywne, które blokują głównie receptory beta-1 (metoprolol, bisoprolol, atenolol), i nieselektywne, np. propranolol. Część ma dodatkowe działanie rozszerzające naczynia.
Które rozszerzają naczynia?
Karwedilol, bo blokuje też receptory alfa-1, oraz nebiwolol, który zwiększa uwalnianie tlenku azotu.
Jakie są najważniejsze działania niepożądane beta-blokerów?
Zbyt wolne tętno, niskie ciśnienie, zmęczenie i zimne kończyny. Mogą też nasilać skurcz oskrzeli i maskować objawy niedocukrzenia.
Na co uważać szczególnie?
- Skurcz oskrzeli, głównie po lekach nieselektywnych
- Niedocukrzenie u chorych na cukrzycę: lek ukrywa kołatanie serca i drżenie, a pocenie zostaje
- Zaburzenia snu i obniżenie nastroju
Kiedy nie wolno stosować beta-blokerów?
Przy ciężkiej astmie, bloku przedsionkowo-komorowym II i III stopnia, wyraźnie zwolnionej akcji serca i we wstrząsie kardiogennym.
Dlaczego nie odstawia się ich nagle?
Po nagłym odstawieniu receptory reagują nadmiernie: tętno przyspiesza, może nasilić się dławica, a nawet dojść do zawału. Dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo.
Jak rozpoznać beta-blokery po nazwie?
Zwykle po końcówce -olol: metoprolol, bisoprolol, atenolol, propranolol. Karwedilol, nebiwolol i labetalol też kończą się na -lol.
Czy to zawsze działa?
Prawie. Końcówka -lol pomaga rozpoznać grupę, ale mechanizm i różnice w selektywności i tak trzeba znać osobno dla każdego leku.
Jak uczyć się beta-blokerów z pytań?
Zacznij od mechanizmu i receptorów, potem wskazania, a na końcu przeciwwskazania i interakcje. Najlepsze są pytania o sytuacje, w których lek wolno albo nie wolno podać.
W jakiej kolejności je powtarzać?
Najpierw jeden dział, np. nadciśnienie tętnicze albo kardiologia, potem pytania mieszane. Pomyłki zostają na liście błędów i wracają po 1, 3, 7 i 16 dniach.
Sprawdź się: 3 fiszki
Odpowiedz w głowie, potem kliknij.
Jakie receptory blokuje głównie bisoprolol?
Receptory beta-1 w sercu (jest kardioselektywny).
Który beta-bloker blokuje też receptory alfa-1?
Karwedilol.
Dlaczego beta-blokerów nie odstawia się nagle?
Grozi nasilenie tachykardii i dławicy, bo receptory reagują nadmiernie.
Czy mogę sprawdzić tę metodę za darmo?
Tak. Po założeniu konta masz za darmo dział „Podstawy farmakologii”: cztery tryby nauki, powtórki i listę błędów, żeby sprawdzić metodę na prawdziwych pytaniach.
Co jeszcze jest w ONLY PHARMS?
Ponad 12000 pytań w 45 działach i siedem trybów nauki: fiszki, pisanie, test ABCD, tryb mieszany, egzamin próbny, ALL-IN i plan nauki liczony od daty egzaminu. Płacisz raz za wybrany okres, bez automatycznego odnawiania. Ceny są na <a href="/#sec-cennik">stronie głównej</a>.
Jeden pełny dział za 0 zł
Dział „Podstawy farmakologii” otwarty na stałe. Bez karty, bez terminu ważności.
Załóż darmowe kontoCzytaj dalej
Treść ma charakter edukacyjny i służy nauce przedmiotu. Nie zastępuje podręcznika ani zaleceń prowadzących zajęcia. Nie podajemy tu dawek leków i nie jest to porada medyczna.