Strona główna › Podział antybiotyków według mechanizmu działania
Podział antybiotyków według mechanizmu działania
Podział antybiotyków według mechanizmu działania opiera się na tym, gdzie lek uderza w bakterię: w ścianę komórkową, w rybosom (syntezę białka), w DNA i RNA albo w szlak kwasu foliowego. Gdy znasz miejsce ataku, łatwiej odgadniesz też zakres działania i działania niepożądane grupy.
Jak podzielić antybiotyki, żeby łatwo je zapamiętać?
Według miejsca ataku w komórce bakterii: ściana komórkowa, rybosom, DNA i RNA oraz szlak kwasu foliowego. Mechanizm podpowiada zakres działania i działania niepożądane.
Dlaczego nie według nazw?
Nazwy mylą, bo końcówka -mycyna występuje w kilku różnych grupach: gentamycyna to aminoglikozyd, erytromycyna to makrolid, klindamycyna to linkozamid, a wankomycyna to glikopeptyd. Mechanizm jest stały.
Które antybiotyki hamują syntezę ściany komórkowej?
Antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy) oraz glikopeptydy, np. wankomycyna. Działają bakteriobójczo na bakterie, które rosną i się dzielą.
Co łączy beta-laktamy?
Pierścień beta-laktamowy, który wiąże białka PBP budujące ścianę. Bakterie bronią się beta-laktamazami, dlatego do penicylin dodaje się inhibitory: kwas klawulanowy, sulbaktam albo tazobaktam. Wankomycyna działa inaczej: wiąże się z końcem D-Ala-D-Ala prekursora ściany.
Które antybiotyki hamują syntezę białka?
Te, które łączą się z rybosomem bakterii. Aminoglikozydy i tetracykliny wiążą podjednostkę 30S, a makrolidy, linkozamidy, chloramfenikol i linezolid podjednostkę 50S.
Które z nich są bakteriobójcze?
Z tej grupy zwykle tylko aminoglikozydy. Pozostałe działają bakteriostatycznie.
Czym różni się działanie bakteriobójcze od bakteriostatycznego?
Lek bakteriobójczy zabija bakterie, a bakteriostatyczny hamuje ich namnażanie, resztę robi układ odpornościowy. Granica zależy też od stężenia leku i drobnoustroju.
Kiedy to ma znaczenie?
Przy zakażeniach zagrażających życiu (np. zapaleniu wsierdzia) i u osób z osłabioną odpornością preferuje się leki bakteriobójcze.
Które antybiotyki działają na DNA i kwas foliowy?
Fluorochinolony hamują gyrazę DNA i topoizomerazę IV, ryfampicyna polimerazę RNA, a metronidazol uszkadza DNA. Kotrimoksazol blokuje dwa kolejne etapy syntezy kwasu foliowego.
Jak zapamiętać kotrimoksazol?
To połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Oba leki hamują ten sam szlak w dwóch miejscach, więc razem działają silniej niż osobno.
Jakie działania niepożądane kojarzyć z grupami?
Aminoglikozydy: uszkodzenie nerek i słuchu. Fluorochinolony: uszkodzenia ścięgien. Tetracykliny: przebarwienia zębów u dzieci. Makrolidy: wydłużenie odstępu QT.
Więcej skojarzeń
- Wankomycyna: zespół czerwonego człowieka przy zbyt szybkim wlewie
- Ryfampicyna: indukcja enzymów wątrobowych i pomarańczowe zabarwienie moczu
- Metronidazol: reakcja disulfiramopodobna po alkoholu
Jak uczyć się antybiotyków z pytań?
Zacznij od mechanizmu, potem przejdź do zakresu działania i działań niepożądanych. Każda grupa to osobna partia pytań, którą powtarzasz w odstępach.
Jak ułożyć tydzień?
Dni 1–2: ściana komórkowa. Dni 3–4: synteza białka. Dzień 5: pozostałe mechanizmy. Dni 6–7: pytania mieszane i lista błędów. W ONLY PHARMS ten podział odpowiada trzem działom o lekach przeciwbakteryjnych.
Sprawdź się: 3 fiszki
Odpowiedz w głowie, potem kliknij.
Co hamują antybiotyki beta-laktamowe?
Syntezę ściany komórkowej bakterii. Wiążą się z białkami PBP.
Jaki dodatek chroni amoksycylinę przed beta-laktamazami?
Kwas klawulanowy.
Które dwa narządy uszkadzają głównie aminoglikozydy?
Nerki i narząd słuchu.
Czy mogę sprawdzić tę metodę za darmo?
Tak. Po założeniu konta masz za darmo dział „Podstawy farmakologii”: cztery tryby nauki, powtórki i listę błędów, żeby sprawdzić metodę na prawdziwych pytaniach.
Co jeszcze jest w ONLY PHARMS?
Ponad 12000 pytań w 45 działach i siedem trybów nauki: fiszki, pisanie, test ABCD, tryb mieszany, egzamin próbny, ALL-IN i plan nauki liczony od daty egzaminu. Płacisz raz za wybrany okres, bez automatycznego odnawiania. Ceny są na <a href="/#sec-cennik">stronie głównej</a>.
Jeden pełny dział za 0 zł
Dział „Podstawy farmakologii” otwarty na stałe. Bez karty, bez terminu ważności.
Załóż darmowe kontoCzytaj dalej
Treść ma charakter edukacyjny i służy nauce przedmiotu. Nie zastępuje podręcznika ani zaleceń prowadzących zajęcia. Nie podajemy tu dawek leków i nie jest to porada medyczna.